Xuất tinh sớm (Premature Ejaculation – PE) là một trong những rối loạn chức năng tình dục thường gặp nhất ở nam giới, với tỷ lệ mắc ước tính dao động từ 20–30% trong cộng đồng. Tình trạng này không chỉ ảnh hưởng đến chất lượng đời sống tình dục mà còn tác động sâu sắc đến tâm lý, sự tự tin và mối quan hệ bạn đời.
Trong đa số trường hợp, xuất tinh sớm có thể được cải thiện thông qua các phương pháp điều trị nội khoa, liệu pháp hành vi và tâm lý. Tuy nhiên, một nhóm bệnh nhân vẫn không đáp ứng với các phương pháp điều trị tiêu chuẩn, được gọi là xuất tinh sớm kháng trị. Đối với nhóm này, các can thiệp ngoại khoa, đặc biệt là cắt (thắt) chọn lọc dây thần kinh lưng dương vật (Selective Dorsal Neurectomy – SDN), được xem là một lựa chọn điều trị chuyên sâu cần được cân nhắc.
Tổng quan về xuất tinh sớm
Theo định nghĩa của International Society for Sexual Medicine, xuất tinh sớm được đặc trưng bởi:
- Thời gian xuất tinh ngắn, thường ≤ 1 phút sau khi thâm nhập (đối với thể nguyên phát)
- Mất khả năng kiểm soát xuất tinh
- Gây căng thẳng tâm lý hoặc ảnh hưởng đến mối quan hệ tình dục
Xuất tinh sớm được phân loại thành:
- Nguyên phát (lifelong PE): xuất hiện ngay từ những lần quan hệ đầu tiên
- Thứ phát (acquired PE): phát sinh sau một giai đoạn chức năng tình dục bình thường
Về cơ chế bệnh sinh, xuất tinh sớm là một rối loạn đa yếu tố, liên quan đến:
- Rối loạn điều hòa thần kinh trung ương (đặc biệt là serotonin)
- Tăng nhạy cảm thần kinh ngoại vi tại dương vật
- Yếu tố tâm lý (lo âu, căng thẳng)
- Các bệnh lý đi kèm (rối loạn cương dương, viêm nhiễm tiết niệu – sinh dục)
Nguyên tắc điều trị và giới hạn của phương pháp nội khoa điều trị xuất tinh sớm
Các khuyến cáo hiện nay từ các hiệp hội chuyên ngành như American Urological Association và European Association of Urology đều thống nhất rằng điều trị xuất tinh sớm nên được tiếp cận theo từng bước:
Liệu pháp hành vi và tâm lý
Các kỹ thuật như “stop-start” hoặc “squeeze” giúp cải thiện khả năng kiểm soát phản xạ xuất tinh thông qua việc điều chỉnh hành vi và giảm lo âu.
Điều trị bằng thuốc
Các thuốc ức chế tái hấp thu serotonin, điển hình là Dapoxetine, được sử dụng nhằm kéo dài thời gian xuất tinh thông qua cơ chế tác động lên hệ thần kinh trung ương.
Ngoài ra, các chế phẩm gây tê tại chỗ có thể làm giảm độ nhạy cảm của quy đầu trong thời gian ngắn.
Giới hạn của điều trị nội khoa
Mặc dù hiệu quả trên nhiều bệnh nhân, các phương pháp này tồn tại một số hạn chế:
- Hiệu quả không đồng đều giữa các cá thể
- Phụ thuộc vào việc sử dụng thuốc lâu dài
- Tác dụng phụ ảnh hưởng đến tuân thủ điều trị
- Không giải quyết triệt để yếu tố tăng nhạy cảm thần kinh ngoại vi
Chính vì vậy, ở những bệnh nhân xuất tinh sớm nguyên phát, mức độ nặng và không đáp ứng điều trị nội khoa, việc xem xét các phương pháp can thiệp ngoại khoa là cần thiết.
Cắt (thắt) chọn lọc dây thần kinh lưng dương vật: Khái niệm và nguyên lý
Cắt (thắt) chọn lọc dây thần kinh lưng dương vật (Selective Dorsal Neurectomy – SDN) là một kỹ thuật vi phẫu nhằm can thiệp trực tiếp vào hệ thống thần kinh cảm giác của dương vật.
Nguyên lý thực hiện
Dây thần kinh lưng dương vật là nhánh tận của thần kinh thẹn, chịu trách nhiệm dẫn truyền cảm giác từ dương vật về trung ương. Ở một số bệnh nhân xuất tinh sớm, đặc biệt là thể nguyên phát, có thể tồn tại tình trạng:
- Tăng mật độ hoặc tăng hoạt tính của các nhánh thần kinh cảm giác
- Ngưỡng kích thích thấp dẫn đến phản xạ xuất tinh xảy ra sớm
Kỹ thuật SDN được thực hiện bằng cách:
- Phẫu tích dưới kính vi phẫu để nhận diện các nhánh thần kinh lưng dương vật
- Cắt hoặc thắt chọn lọc một số nhánh thần kinh cảm giác không thiết yếu
- Bảo tồn các cấu trúc thần kinh và mạch máu quan trọng
Mục tiêu của phương pháp là:
- Giảm mức độ nhạy cảm ngoại vi
- Tăng ngưỡng kích thích
- Kéo dài thời gian tiềm xuất tinh (Intravaginal Ejaculatory Latency Time – IELT)
Chỉ định và lựa chọn bệnh nhân
Việc lựa chọn bệnh nhân phù hợp đóng vai trò quyết định đến hiệu quả điều trị.
Phẫu thuật SDN chỉ nên được cân nhắc khi:
- Bệnh nhân bị xuất tinh sớm nguyên phát, mức độ nặng (IELT < 30–60 giây)
- Tình trạng kéo dài, ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng sống
- Đã điều trị đầy đủ bằng nội khoa, hành vi và tâm lý trong thời gian ≥ 6–12 tháng nhưng không hiệu quả
- Không có rối loạn cương dương chưa được kiểm soát
- Bệnh nhân được tư vấn đầy đủ và chấp nhận các nguy cơ tiềm ẩn
Ngược lại, phương pháp này không phù hợp với:
- Xuất tinh sớm thứ phát do yếu tố tâm lý hoặc bệnh lý nền
- Các trường hợp chưa điều trị nội khoa đầy đủ
- Bệnh nhân có kỳ vọng không thực tế về kết quả điều trị
Hiệu quả lâm sàng
Các nghiên cứu lâm sàng cho thấy SDN có thể giúp:
- Tăng đáng kể thời gian xuất tinh
- Cải thiện khả năng kiểm soát xuất tinh
- Nâng cao sự hài lòng tình dục ở một số bệnh nhân
Tuy nhiên, hiệu quả:
- Phụ thuộc vào kỹ thuật phẫu thuật và kinh nghiệm của phẫu thuật viên
- Có sự khác biệt giữa các cá thể
- Cần theo dõi lâu dài để đánh giá tính bền vững
Quan trọng hơn, SDN không được xem là phương pháp “điều trị khỏi hoàn toàn”, mà là một giải pháp hỗ trợ trong chiến lược điều trị toàn diện.
Nguy cơ và biến chứng
Do can thiệp trực tiếp vào hệ thần kinh, SDN tiềm ẩn một số nguy cơ:
- Giảm hoặc mất cảm giác dương vật
- Giảm khoái cảm tình dục
- Rối loạn cương dương (hiếm gặp)
- Đau thần kinh mạn tính
- Tổn thương mạch máu hoặc cấu trúc lân cận
Do đó, phẫu thuật cần được thực hiện bởi bác sĩ có chuyên môn cao trong lĩnh vực ngoại tiết niệu – nam khoa, tại các cơ sở y tế chuyên sâu.
Vai trò của kinh nghiệm phẫu thuật viên
Một trong những yếu tố quyết định thành công của SDN là kinh nghiệm và kỹ thuật của phẫu thuật viên.
Điều này đòi hỏi phẫu thuật viên phải có:
- Nền tảng chuyên môn sâu về giải phẫu – thần kinh học
- Kinh nghiệm thực hành lâm sàng
- Khả năng đánh giá và cá thể hóa điều trị cho từng bệnh nhân
Chăm sóc và theo dõi sau phẫu thuật
Sau phẫu thuật, bệnh nhân cần được hướng dẫn:
- Kiêng quan hệ tình dục trong thời gian hồi phục
- Giữ vệ sinh vùng phẫu thuật
- Tuân thủ lịch tái khám
- Theo dõi các dấu hiệu bất thường
Việc kết hợp điều chỉnh lối sống, tâm lý và hành vi tình dục vẫn đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì hiệu quả lâu dài.
Về Bác sĩ CKII Hạ Hồng Cường – Chuyên Gia Tiết niệu Nam học
Bác sĩ CKII Hạ Hồng Cường là chuyên gia trong lĩnh vực Ngoại Tiết niệu – Nam khoa, với nền tảng đào tạo bài bản và kinh nghiệm lâm sàng trong điều trị các bệnh lý nam khoa.
- Tốt nghiệp Bác sĩ Chuyên khoa II Ngoại Tiết niệu – Nam khoa
- Đào tạo Nam khoa và Y học giới tính tại BV Việt Đức, Đại học Y Hà Nội
- Đào tạo Phẫu thuật Tiền liệt tuyến và tạo hình Niệu đạo tại BV Bình Dân (Tp HCM)
- Đào tạo Phẫu thuật Tạo hình thẩm mỹ tại Đại học Y Hà Nội
- Đào tạo Phẫu thuật Tiết niệu-sinh dục Nhi tại BV Nhi trung ương
Với hơn 10 năm kinh nghiệm, bác sĩ không chỉ tập trung vào điều trị mà còn chú trọng đánh giá toàn diện và cá thể hóa phương pháp cho từng bệnh nhân.
Kết luận
Cắt (thắt) chọn lọc dây thần kinh lưng dương vật là một phương pháp can thiệp ngoại khoa có cơ sở sinh lý học rõ ràng, có thể mang lại lợi ích cho một số bệnh nhân xuất tinh sớm nguyên phát, mức độ nặng và kháng trị với các phương pháp nội khoa.
Tuy nhiên, đây không phải là lựa chọn phổ biến cho mọi trường hợp. Việc chỉ định cần được thực hiện một cách thận trọng, dựa trên đánh giá toàn diện và cá thể hóa bởi bác sĩ chuyên khoa, nhằm đảm bảo can thiệp chính xác, hạn chế biến chứng và bảo tồn chức năng sinh lý.
Với nền tảng đào tạo bài bản trong lĩnh vực Ngoại Tiết niệu – Nam khoa, cùng kinh nghiệm trong các kỹ thuật vi phẫu, Bác sĩ CKII Hạ Hồng Cường hiện đang tiếp nhận thăm khám, tư vấn và xây dựng phác đồ điều trị cá thể hóa cho các trường hợp xuất tinh sớm kéo dài, đặc biệt là những bệnh nhân đã điều trị nhiều phương pháp nhưng chưa đạt hiệu quả.
Người bệnh có thể liên hệ để được tư vấn và đánh giá chuyên sâu qua Hotline: 0832.942.942